Na przekład: Podcast Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury
26. Małgorzata Semil o tłumaczeniu dla teatru

26. Małgorzata Semil o tłumaczeniu dla teatru

April 15, 2019

W dzisiejszym odcinku kolejne ciekawe nagranie archiwalne poświęcone teatrowi - fragment wystąpienia Małgorzaty Semil w Instytucie Anglistyki UW z 24 listopada 2017 r.

Małgorzata Semil jest niezwykle zasłużoną tłumaczką i krytyczką teatralną odznaczoną Srebrnym Krzyżem Zasługi i odznaką Zasłużony Działacz Kultury. Od 1966 pracuje w redakcji Dialogu, gdzie drukowała liczne przekłady utworów dramatycznych wybitnych pisarzy anglojęzycznych. Od 1970 jest członkiem Międzynarodowego Instytutu Teatralnego. Pełniła funkcję kierowniczki literackiej Teatru Powszechnego w Warszawie, a także konsultantki literackiej Teatru Ateneum im. Stefana Jaracza w Warszawie.

25. Anna Cetera-Włodarczyk (kierowniczka projektu Polski Szekspir) o tekstach teatralnych

25. Anna Cetera-Włodarczyk (kierowniczka projektu Polski Szekspir) o tekstach teatralnych

April 1, 2019

Przy okazji premiery serwisu online Polski Szekspir, gromadzącego wszystkie dziewiętnastowieczne polskie przekłady dramatów Szekspira (grant NCN (2015/17/B/HS2/01784) realizowanego w latach 2016-2019 na Wydziale Neofilologii UW we współpracy z Centrum Kompetencji Cyfrowych UW), z przyjemnością przedstawiamy archiwalne nagranie z 24 listopada 2017 roku, na którym o kapryśnej naturze tekstów teatralnych opowiadała kierowniczka projektu Polski Szekspir, prof. Anna Cetera-Włodarczyk.

24. Michał Kłobukowski o “Lincolnie w bardo” George’a Saundersa

24. Michał Kłobukowski o “Lincolnie w bardo” George’a Saundersa

March 25, 2019

Wyróżniona w 2017 roku nagrodą Man Booker Prize książka Lincoln in the Bardo George’a Saundersa jest wyjątkowa i wyjątkowe są wymagania, które stawia tłumaczom. 15 grudnia 2018 roku Aga Zano i Piotr Szymczak rozmawiali z Michałem Kłobukowskim, polskim tłumaczem książki. W rozmowie poruszyliśmy wiele spraw, rozmawialiśmy m.in. o:

  • krytycznych zachwytach nad książką i możliwych zarzutach,
  • stylistycznych wyzwaniach i tłumaczeniowych strategiach,
  • sytuacji tłumacza wobec zmian języka i radzeniu sobie ze starzeniem się własnego stylu,
  • rozwijaniu własnych umiejętności stylistycznych, 
  • reagowaniu na krytykę,
  • najlepszych przekładach,
  • oraz książkach polecanych każdemu tłumaczowi.

Wywiad odbył się w Warsztacie Warszawskim - dziękujemy za udostępnienie studia.

23. Marek Bieńczyk, Zwierciadło i mur: O tłumaczeniu Véronique Patte

23. Marek Bieńczyk, Zwierciadło i mur: O tłumaczeniu Véronique Patte

March 18, 2019

Jako osobny odcinek zamieszczamy wystąpienie Marka Bieńczyka -- znakomitego tłumacza (m.in. Milana Kundery, Emila Ciorana i Rolanda Barthes’a), pisarza (laureata Nagrody Nike), a także eseisty, romanisty i znawcy wina -- na gali wręczenia Nagród im. R. Kapuścińskiego. 

Tekst, zatytułowany Zwierciadło i mur, jest laudacją dla Véronique Patte, zwyciężczyni nagrody w 2019 roku, tłumaczki Kapuścińskiego i innych pisarzy polskich i rosyjskich na język francuski.

Grafika: Bruno Casonato na Flickr (licencja CC).

 

22. Relacja z gali wręczenia Nagród im. R. Kapuścińskiego dla tłumaczek: Agaty Orzeszek i Véronique Patte

22. Relacja z gali wręczenia Nagród im. R. Kapuścińskiego dla tłumaczek: Agaty Orzeszek i Véronique Patte

March 11, 2019

4 marca 2019 roku w warszawskim Teatrze Ateneum przyznano dwie równorzędne nagrody dla tłumaczek Ryszarda Kapuścińskiego, Agaty Orzeszek (na hiszpański) i Véronique Patte (na francuski).

Galę poprowadził Mariusz Szczygieł, fragmenty prozy czytała Krystyna Czubówna, laudacje laureatek wygłosili: Abel Murcia Soriano oraz Marek Bieńczyk.  

  • Przedstawienie laureatek Nagrody dla tłumaczy Ryszarda Kapuścińskiego za całokształt twórczości
  • Ogłoszenie nagrody dla Agaty Orzeszek, tłumaczki Ryszarda Kapuścińskiego na język hiszpański
  • 04:23 Ambasador Hiszpanii, Francisco Javier Sanabria Valderrama (tłumaczy Aleksandra Cywińska, tłumaczka Ambasady Hiszpanii)
  • 08:55 Rozmowa Mariusza Szczygła z dr Amelią Serraler Calvo
  • 16:47 Krystyna Czubówna czyta fragment autorstwa Agaty Orzeszek z książki Podróże z Ryszardem Kapuścińskim
  • 26:58 List od Agaty Orzeszek (odczytuje Aleksandra Wiktorowska)
  • 33:32 Laudację Agaty Orzeszek wygłasza Abel Murcia Soriano
  • 49:32 W imieniu ambasadora Francji przemawia Georges Diener (tłumaczy Frédéric Constant, Institut Français de Pologne)
  • 53:03 Agnieszka Rasińska-Bóbr (Instytut Książki) o dokonaniach tłumaczeniowych Véronique Patte
  • 54:58 Krystyna Czubówna czyta fragment autorstwa Véronique Patte z książki Podróże z Ryszardem Kapuścińskim (przeł. Agnieszka Bojanowska)
  • 61:24 Wręczenie nagrody i podziękowanie Véronique Patte
  • 66:30 Wywiad Mariusza Szczygła z Véronique Patte
  • 71:57 Zwierciadło i mur: laudacja Marka Bieńczyka dla Véronique Patte
  • 84:54 Krystyna Czubówna, Véronique Patte i Amelia Calvo czytają fragment z "Imperium" w trzech językach

 

21. Krystyna Lenkowska o nowym tłumaczeniu Emily Dickinson

21. Krystyna Lenkowska o nowym tłumaczeniu Emily Dickinson

March 4, 2019

Podobno tłumacz musi się zakochać w umyśle poety, aby poświęcić ogrom czasu jego emocjom i myślom. I przełożyć je na własny język możliwie najżarliwiej. A własny język powinno się rozumieć nie tylko jako język rodzimy, ale też język tłumaczowi współczesny, w jakim sam myśli i którym mówi na co dzień; naturalny, niearchaiczny, nieupozowany na epokę nieznaną mu z autopsji.

Prezentujemy zapis ze spotkania zorganizowanego 12 grudnia 2018 r. przez Muzeum Literatury oraz Wydawnictwo Officyna z okazji nowego przekładu poezji Emily Dickinson.

Rozmowę z tłumaczką, Krystyną Lenkowską, poprowadził Bohdan Zadura.

Krystyna Lenkowska - ur w 1957 roku. Poetka, prozaiczka, tłumaczka. Wydała dwanaście tomów poezji, jedną powieść i dwa audiobooki. Wiersze, fragmenty prozy, tłumaczenia, eseje, noty i wywiady opublikowała w wielu pismach i antologiach w Polsce i zagranicą. W roku 2013 otrzymała prestiżową nagrodę MENADA na XVII międzynarodowym festiwalu poezji DITET E NAIMIT (Macedonia-Albania). Należy do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. 

Wstęp do odcinka wykorzystaliśmy dzięki życzliwości Bohdana Zadury i Muzeum Literatury. Muzyka we wstępie podcastu: Mystery Sax Kevin MacLeod (incompetech.com), licensed under Creative Commons: By Attribution 3.0 License. Dagerotyp: Wikimedia

20. Małą łyżką smakuje dłużej | Z małej łžicu dlěje słodźi: O tłumaczeniu na mikrojęzyki w Polsce

20. Małą łyżką smakuje dłużej | Z małej łžicu dlěje słodźi: O tłumaczeniu na mikrojęzyki w Polsce

February 25, 2019

Czy warto pisać dla małego grona czytelników? Po co tłumaczyć światową klasykę na języki mniejszości?
Jakie znaczenie może mieć przekład dla rozwoju języka? Czego wielkie literatury mogą nauczyć się od najmniejszych? Czy o „wielkości” języka naprawdę świadczy tylko liczba jego użytkowników? Czy literatura czytana i pisana w małym języku może okazać się „smaczniejsza” od tej wielkiej?

Rozmawiają pisarze, tłumacze i badacze literatur w językach mniejszościowych:

  • Artur Jablonsczi (Artur Jabłoński), pisarz, autor m.in. 3 powieści w języku kaszubskim i działacz stowarzyszenia Kaszëbskô Jednota;
  • Grzegorz Kulik, śląski aktywista językowy i publicysta, tłumacz m.in. Dickensa, Saint-Exupéry'ego, Twardocha i „Gwiezdnych Wojen”;
  • Justyna Majerska-Sznajder (Jüśja fum Biöetuł) - prezeska Stowarzyszenia Wilamowianie, rewitalizatorka i organizatorka wilamowskiego życia kulturalnego, w tym teatru amatorskiego;
  • Piotr Szatkowski (Psioter ôt Sziatków), aktywista mazurski, autor m.in. przekładu Małego Księcia, redaktor czasopisma „Céch. Mazurski cejtunek”;
  • Marta Watral, działaczka łemkowska i doktorantka na Wydziale Filologicznym UJ, badaczka literatury łemkowskiej.
  • Rozmowę poprowadził dr Artur Czesak: dialektolog, leksykograf, sympatyk i badacz mikrojęzyków literackich.

Debata była wydarzeniem finałowym międzynarodowej konferencji młodych badaczy „Mały język, wielki temat | Small language, large issue” zorganizowanej 1 grudnia 2018 roku w Warszawie przez Instytut Slawistyki Zachodniej i Południowej Uniwersytetu Warszawskiego, Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Czeskie Centrum i Stowarzyszenie Pracownia Etnograficzna.

19. Strach: Kulisy ekspresowego przekładu książki o administracji prezydenta Donalda J. Trumpa

19. Strach: Kulisy ekspresowego przekładu książki o administracji prezydenta Donalda J. Trumpa

February 18, 2019
Tekst dostaliśmy jakoś we wrześniu, a całość szła do druku na początku listopada i ukazała się 28 listopada. Książka ma mniej więcej 17 arkuszy.
 
Fascynująca rozmowa z Hanną Jankowską i Jackiem Żuławnikiem będącymi częścią Grupy Strachu: zespołu tłumaczy, który wspólnie pracował nad ekspresowym przekładem z angielskiego książki Strach. Trump w Białym Domu Boba Woodwarda. W rozmowie udział wzięła także Dominika Cieśla-Szymańska, redaktorka prowadząca odpowiedzialna za przekład Strachu i współzałożycielka Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury, oraz Elżbieta Kalinowska, redaktorka inicjująca.
 
Rozmowę o problemach pracy zespołowej, szalonym tempie i trudnościach w tłumaczeniu literatury faktu poprowadziła Dorota Konowrocka-Sawa, przewodnicząca oddziału wschodniego STL, w ramach spotkania tłumaczy i tłumaczek w Warszawie 8 grudnia 2018 roku.
 
Uwaga: Nie słuchać w pracy ani przy dzieciach.
 
Muzyka w intro: Mystery Sax by Kevin MacLeod (incompetech.com), licensed under Creative Commons: By Attribution 3.0 License.
18. Dominika Cieśla-Szymańska o redaktorach: co trzeba wiedzieć, żeby lepiej współpracować z wydawnictwem?

18. Dominika Cieśla-Szymańska o redaktorach: co trzeba wiedzieć, żeby lepiej współpracować z wydawnictwem?

February 11, 2019

Co dzieje się w wydawnictwie, zanim książka trafi do nas do tłumaczenia? Co decyduje o tym, że właśnie nas wybrano? Jak powinny przebiegać dalsze etapy pracy nad tekstem - i jak nie pogubić się między różnymi redaktorami: inicjującym, prowadzącym, językowym? Czego powinni dopilnować, a czego unikać tłumacze?

O współpracy z redaktorami Piotr Szymczak rozmawia z Dominiką Cieślą-Szymańską, członkinią-założycielką Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury, a także doświadczoną redaktorką językową i prowadzącą. 

Nagranie z 10 stycznia 2019 roku.

Tematy:

01:05 Jak przebiega proces wydawniczy? Czym zajmuje się redaktor prowadzący, a czym inicjujący?

04:43 Kto i na jakiej podstawie wybiera tłumacza do przełożenia książki?

05:44 Kiedy tłumacz ma szanse na wynegocjowanie wyższej stawki? 

06:40 Nie tylko tłumacz, czyli o czym jeszcze myśli redaktor prowadzący

07:27 Twoja konkurencja: ilu tłumaczy ma redaktor na swojej liście?

08:08 Jakie są realia pracy redaktora prowadzącego?

09:37 Najgorsze rzeczy, jakie tłumacze mogą zrobić redaktorowi.

12:14 O redakcji językowej przekładu

13:54 Jakie prawa ma tłumacz przy robieniu korekty autorskiej po współpracy z redaktorem językowym?

15:54 Czy redaktor językowy nie jest zbyt uprzywilejowany w stosunku do tłumacza?

17:21 Skąd biorą się napięte terminy w pracy nad przekładami?

19:56 Co mogą zrobić tłumacze, żeby edukować wydawców w tej kwestii?

20:55 Jak i komu zgłaszać propozycje wydania książek, na których nam zależy?

21:59 Standardy: czego redaktor spodziewa się po tekście przekładu?

24:20 Kiedy deadline jest elastyczny, a kiedy nie do ruszenia?

28:48 Dlaczego przetłumaczone książki wypadają z planu wydawniczego i czy jest dla nich wtedy jeszcze nadzieja?

30:06 Co udało się osiągnąć STL-owi, a co pozostaje nam do zrobienia? 

17. Magdalena Pytlak, laureatka Nagrody Literatury na Świecie w kategorii “Nowa twarz”

17. Magdalena Pytlak, laureatka Nagrody Literatury na Świecie w kategorii “Nowa twarz”

February 4, 2019
Rozmowa z Magdaleną Pytlak, autorką przekładu powieści Wzniesienie bułgarskiego pisarza Milena Ruskowa. Jej przekład otrzymał w 2018 roku nagrodę translatorską Literatury na Świecie w kategorii "Nowa twarz".
 
Rozmowę poprowadziła Dorota Konowrocka-Sawa, przewodnicząca oddziału wschodniego STL, na spotkaniu tłumaczy i tłumaczek w Warszawie 8 grudnia 2018 roku.
 

Tematy:

 
  • Jakich problemów nastręcza język bułgarski w tłumaczeniu?
  • Tłumaczenie książek trudnych - czy dążyć do większej przystępności i jak radzić sobie z trudnościami oryginału?
  • Fragmenty powieści (czyta Dorota Konowrocka-Sawa).
  • Jak szukać materiału językowego do tworzenia przekładu silnie nacechowanego stylistycznie?
  • O pokusie upraszczania tekstu z myślą o czytelniku przekładu.
  • O zaglądaniu do innych przekładów.
  • O strategii stylistycznej Ruskowa.
  • O niedolach tłumacza w zderzeniu z rzeczywistością branży wydawniczej.
  • O awarii twardego dysku i płynących z niej pożytkach.
  • O tłumaczeniu z języków otoczonych słabszą polityką kulturalną.
  • Czym kierował się wydawca wybierając książkę do publikacji.
  • O tłumaczeniu słów niezrozumiałych i współpracy z autorem.

Muzyka w intro: Smooth Lovin | Mystery Sax by Kevin MacLeod (incompetech.com)
Licensed under Creative Commons: By Attribution 3.0 License
http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/