Na przekład: Podcast Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury
26. Małgorzata Semil o tłumaczeniu dla teatru

26. Małgorzata Semil o tłumaczeniu dla teatru

April 15, 2019

W dzisiejszym odcinku kolejne ciekawe nagranie archiwalne poświęcone teatrowi - fragment wystąpienia Małgorzaty Semil w Instytucie Anglistyki UW z 24 listopada 2017 r.

Małgorzata Semil jest niezwykle zasłużoną tłumaczką i krytyczką teatralną odznaczoną Srebrnym Krzyżem Zasługi i odznaką Zasłużony Działacz Kultury. Od 1966 pracuje w redakcji Dialogu, gdzie drukowała liczne przekłady utworów dramatycznych wybitnych pisarzy anglojęzycznych. Od 1970 jest członkiem Międzynarodowego Instytutu Teatralnego. Pełniła funkcję kierowniczki literackiej Teatru Powszechnego w Warszawie, a także konsultantki literackiej Teatru Ateneum im. Stefana Jaracza w Warszawie.

24. Michał Kłobukowski o “Lincolnie w bardo” George’a Saundersa

24. Michał Kłobukowski o “Lincolnie w bardo” George’a Saundersa

March 25, 2019

Wyróżniona w 2017 roku nagrodą Man Booker Prize książka Lincoln in the Bardo George’a Saundersa jest wyjątkowa i wyjątkowe są wymagania, które stawia tłumaczom. 15 grudnia 2018 roku Aga Zano i Piotr Szymczak rozmawiali z Michałem Kłobukowskim, polskim tłumaczem książki. W rozmowie poruszyliśmy wiele spraw, rozmawialiśmy m.in. o:

  • krytycznych zachwytach nad książką i możliwych zarzutach,
  • stylistycznych wyzwaniach i tłumaczeniowych strategiach,
  • sytuacji tłumacza wobec zmian języka i radzeniu sobie ze starzeniem się własnego stylu,
  • rozwijaniu własnych umiejętności stylistycznych, 
  • reagowaniu na krytykę,
  • najlepszych przekładach,
  • oraz książkach polecanych każdemu tłumaczowi.

Wywiad odbył się w Warsztacie Warszawskim - dziękujemy za udostępnienie studia.

21. Krystyna Lenkowska o nowym tłumaczeniu Emily Dickinson

21. Krystyna Lenkowska o nowym tłumaczeniu Emily Dickinson

March 4, 2019

Podobno tłumacz musi się zakochać w umyśle poety, aby poświęcić ogrom czasu jego emocjom i myślom. I przełożyć je na własny język możliwie najżarliwiej. A własny język powinno się rozumieć nie tylko jako język rodzimy, ale też język tłumaczowi współczesny, w jakim sam myśli i którym mówi na co dzień; naturalny, niearchaiczny, nieupozowany na epokę nieznaną mu z autopsji.

Prezentujemy zapis ze spotkania zorganizowanego 12 grudnia 2018 r. przez Muzeum Literatury oraz Wydawnictwo Officyna z okazji nowego przekładu poezji Emily Dickinson.

Rozmowę z tłumaczką, Krystyną Lenkowską, poprowadził Bohdan Zadura.

Krystyna Lenkowska - ur w 1957 roku. Poetka, prozaiczka, tłumaczka. Wydała dwanaście tomów poezji, jedną powieść i dwa audiobooki. Wiersze, fragmenty prozy, tłumaczenia, eseje, noty i wywiady opublikowała w wielu pismach i antologiach w Polsce i zagranicą. W roku 2013 otrzymała prestiżową nagrodę MENADA na XVII międzynarodowym festiwalu poezji DITET E NAIMIT (Macedonia-Albania). Należy do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. 

Wstęp do odcinka wykorzystaliśmy dzięki życzliwości Bohdana Zadury i Muzeum Literatury. Muzyka we wstępie podcastu: Mystery Sax Kevin MacLeod (incompetech.com), licensed under Creative Commons: By Attribution 3.0 License. Dagerotyp: Wikimedia

19. Strach: Kulisy ekspresowego przekładu książki o administracji prezydenta Donalda J. Trumpa

19. Strach: Kulisy ekspresowego przekładu książki o administracji prezydenta Donalda J. Trumpa

February 18, 2019
Tekst dostaliśmy jakoś we wrześniu, a całość szła do druku na początku listopada i ukazała się 28 listopada. Książka ma mniej więcej 17 arkuszy.
 
Fascynująca rozmowa z Hanną Jankowską i Jackiem Żuławnikiem będącymi częścią Grupy Strachu: zespołu tłumaczy, który wspólnie pracował nad ekspresowym przekładem z angielskiego książki Strach. Trump w Białym Domu Boba Woodwarda. W rozmowie udział wzięła także Dominika Cieśla-Szymańska, redaktorka prowadząca odpowiedzialna za przekład Strachu i współzałożycielka Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury, oraz Elżbieta Kalinowska, redaktorka inicjująca.
 
Rozmowę o problemach pracy zespołowej, szalonym tempie i trudnościach w tłumaczeniu literatury faktu poprowadziła Dorota Konowrocka-Sawa, przewodnicząca oddziału wschodniego STL, w ramach spotkania tłumaczy i tłumaczek w Warszawie 8 grudnia 2018 roku.
 
Uwaga: Nie słuchać w pracy ani przy dzieciach.
 
Muzyka w intro: Mystery Sax by Kevin MacLeod (incompetech.com), licensed under Creative Commons: By Attribution 3.0 License.
16: Przy winie o tłumaczeniu: Rafał Lisowski i Dorota Konowrocka-Sawa [SPOILERY]

16: Przy winie o tłumaczeniu: Rafał Lisowski i Dorota Konowrocka-Sawa [SPOILERY]

January 28, 2019

10 listopada 2018 roku w Warszawie odbyło się spotkanie Stołu Widzialnego Tłumacza, na którym ośmioro tłumaczy opowiadało o napotkanych problemach tłumaczeniowych i rozmawiało o zaletach i wadach możliwych rozwiązań.

Tak powstały cztery nagrania pokazujące, jak tłumacze myślą o tłumaczonych przez siebie tekstach. W pierwszym odcinku problemy przedstawiają Rafał Lisowski, który zmagał się z problemem takiego oddania angielskiego oryginału w języku polskim, żeby nie uwikłać się w rodzaj gramatyczny, i Dorota Konowrocka-Sawa, która tłumaczyła nagradzaną i cenioną przez krytyków książkę Less - gdzie Less jest nazwiskiem bohatera i zarazem nazwiskiem znaczącym [UWAGA: SPOILERY]. W dyskusji udział wzięli również: Jakub Jedliński, Rafał Lisowski, Irena Makarewicz, Agata Ostrowska, Piotr Szymczak, Gwido Zlatkes i Jacek Żuławnik.

Spotkanie prowadziła Dorota Konowrocka-Sawa, przewodnicząca oddziału wschodniego Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury.

15: Przy winie o tłumaczeniu: Jakub Jedliński i Piotr Szymczak

15: Przy winie o tłumaczeniu: Jakub Jedliński i Piotr Szymczak

January 21, 2019

10 listopada 2018 roku w Warszawie odbyło się spotkanie Stołu Widzialnego Tłumacza, na którym ośmioro tłumaczy opowiadało o napotkanych problemach tłumaczeniowych i rozmawiało o zaletach i wadach możliwych rozwiązań.

Tak powstały cztery nagrania pokazujące, jak tłumacze myślą o tłumaczonych przez siebie tekstach. W trzecim odcinku problemy przedstawiają Jakub Jedliński, który w historycznym źródle musiał stylem oddać niską pozycję społeczną jednej z postaci, i Piotr Szymczak, który opowiedział o pewnej grze słownej i problemie zwięzłości angielskiego i rozwlekłości polskiego. W dyskusji udział wzięli również: Dorota Konowrocka-Sawa, Rafał Lisowski, Irena Makarewicz, Agata Ostrowska, Gwido Zlatkes i Jacek Żuławnik.

Spotkanie prowadziła Dorota Konowrocka-Sawa, przewodnicząca oddziału wschodniego Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury.

13. Przy winie o tłumaczeniu: Jacek Żuławnik i Agata Ostrowska

13. Przy winie o tłumaczeniu: Jacek Żuławnik i Agata Ostrowska

January 9, 2019

10 listopada 2018 roku w Warszawie odbyło się spotkanie Stołu Widzialnego Tłumacza, na którym ośmioro tłumaczy opowiadało o napotkanych problemach tłumaczeniowych i rozmawiało o zaletach i wadach możliwych rozwiązań.

Tak powstały cztery nagrania pokazujące, jak tłumacze myślą o tłumaczonych przez siebie tekstach. W pierwszym odcinku problemy przedstawiają Jacek Żuławnik, który w swoim tekście zderzył się z problemem oddania licznych odniesień kulturowych, i Agata Ostrowska, która tłumaczyła książkę pisaną młodzieżowym slangiem londyńskim. W dyskusji udział wzięli również: Jakub Jedliński, Dorota Konowrocka-Sawa, Rafał Lisowski, Irena Makarewicz, Piotr Szymczak i Gwido Zlatkes.

Spotkanie prowadziła Dorota Konowrocka-Sawa, przewodnicząca oddziału wschodniego Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury.

11. Jerzy Jarniewicz w Czarnolesie o “Tłumaczu między innymi”

11. Jerzy Jarniewicz w Czarnolesie o “Tłumaczu między innymi”

December 17, 2018

Zapis spotkania z prof. Jerzym Jarniewiczem w Czarnolesie.

Spotkanie autorskie na temat nowej książki Jerzego Jarniewicza Tłumacz między innymi odbyło się 13 października 2018 roku w ramach upamiętnienia wielkich tłumaczy polskich zorganizowanego przez Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie i Fundację "Pamiętamy o ogrodach".

Rozmowę poprowadziła Dorota Konowrocka-Sawa, przewodnicząca oddziału wschodniego STL.

Tematy:

00:15 - Przedstawienie sylwetki Jerzego Jarniewicza.

01:09 - O mistrzach Jerzego Jarniewicza: Sławie Lisieckiej (02:03), Stanisławie Barańczaku (04:52), Piotrze Sommerze (07:34).

09:02 - O początkach własnej kariery.

10:36 - Dlaczego tłumaczę: jaka literatura jest dla mnie ważna i jacy tłumacze mi imponują.

14:20 - Czy wierność jest najważniejsza? Jak przekład ma się do literatury i kultury polskiej?

17:12 - O relacjach między różnymi przekładami jednego dzieła.

18:28 - O opłakanym stanie krytyki przekładu i o różnych przekładach Jądra ciemności.

22:32 - O Perypetiach Alicji na Czarytorium Grzegorza Wasowskiego, niewierności w przekładzie oraz nieistnieniu przekładu literackiego jako jednoznacznej kategorii.

33:07 - O Sercu ciemności - spolszczeniu Heart of Darkness Conrada wykonanym przez Jacka Dukaja

34:52 - O nieprzekładalności literatury i statusie tłumacza jako autora.

49:26 - O poziomie świadomości u polskich czytelników przekładu.

51:52 - O statusie tłumaczy i autorów wobec wydawców i czytelników.

55:47 - Największa wpadka, największy triumf i największe czytelnicze odkrycie tego roku Jerzego Jarniewicza.

Zdjęcie prof. Jarniewicza wykorzystaliśmy za życzliwym pozwoleniem Biura Literackiego - dziękujemy.

10. Czy tłumaczenia można się nauczyć? Ryszard Turczyn i inni o tłumaczeniu tekstów historycznych

10. Czy tłumaczenia można się nauczyć? Ryszard Turczyn i inni o tłumaczeniu tekstów historycznych

December 10, 2018
Ryszard Turczyn i inni o przekładaniu źródeł historycznych
 
Czy przekładu można się nauczyć? Czym tłumaczenie źródeł historycznych różni się od przekładu powieści, a w czym jest podobne? 16 listopada 2018 roku rozmawiali o tym w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego:
 
Ryszard Turczyn – tłumacz literatury niemieckiej i niderlandzkiej, twórca ponad stu przekładów
Daria Kuczyńska-Szymala – tłumaczka z języka niemieckiego, uczestniczka projektu „Historia w przekładzie”
Piotr Czyżewski – tłumacz z języka angielskiego, uczestnik projektu „Historia w przekładzie”
Dominika Gajewska – tłumaczka z języka angielskiego, współpracowała z zespołem tłumaczy świadectw z portalu „Zapisy Terroru”
Justyna Czechowska – tłumaczka literatury szwedzkiej, prezeska Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury (moderacja)
 
Okazją do rozmowy było zakończenie pierwszej edycji projektu „Historia w przekładzie” Instytutu Pileckiego, skierowanego do tłumaczy publikacji naukowych i dwudziestowiecznych tekstów źródłowych.
 
Tematy:
 
00:15 Przedstawienie panelistów
 
04:13 Początki pracy tłumacza - Dominika Gajewska
 
05:49 Ryszard Turczyn o początkach swojej kariery, refleksje na temat pracy tłumacza
 
12:27 Daria Kuczyńska-Szymala o nauce zawodu i tłumaczeniu historycznym
 
14:22 Piotr Czyżewski o początkach kariery i pracy tłumacza
 
16:53 Daria o letniej szkole tłumaczy Instytutu Pileckiego i różnicach między tłumaczeniem literackim a historycznym
 
18:56 Piotr o letniej szkole i tłumaczeniu tekstów historycznych
 
21:16 Ryszard o pracy z młodszymi tłumaczami i tłumaczeniu źródeł
 
24:43 Ryszard o dosłowności w przekładzie
 
25:51 Dominika o tłumaczeniu źródeł historycznych i ich stylistyce
 
28:46 O pracy w ramach projektu
 
30:24 Daria o dosłowności i wierności w tłumaczeniu źródeł
9. Dorota Konowrocka-Sawa: 13 rad starszego tłumacza dla młodszego

9. Dorota Konowrocka-Sawa: 13 rad starszego tłumacza dla młodszego

December 4, 2018

Zapis drugiego warsztatu dla studentów anglistyki wrocławskiej, który 20 maja 2018 roku poprowadziła Dorota Konowrocka-Sawa, przewodnicząca oddziału wschodniego STL, która podzieliła się wieloma radami i doświadczeniami.

Tematy:

00:15 O wrażliwości i intuicji językowej

01:52 O pułapkach czyhających w prostych słowach

03:57 O własnych narowach językowych

04:30 O pieniądzach

05:30 Jak robić postępy dzięki własnym przekładom

07:20 Jak pracować z najlepszym przyjacielem i najgorszym wrogiem tłumacza: redakcją

19:37 O elastyczności tworzywa językowego

21:24 O szlachetnej dłubaninie, czyli drobne szczegóły, które czynią wielką różnicę

27:13 O szyku zdania

29:45 O cennym nawyku nieufności

33:02 O rozwijaniu własnego warsztatu: o mistrzach, złych przykładach i materiałach poglądowych

38:35 O rozumieniu własnych silnych stron

40:06 O tym, jak rozwijają się tłumacze.