Na przekład: Podcast Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury
31. Pieśni szarej godziny: Monika Opalińska o elegiach staroangielskich

31. Pieśni szarej godziny: Monika Opalińska o elegiach staroangielskich

May 27, 2019

W nowym odcinku przedstawiamy rozmowę z dr hab. Moniką Opalińską z Instytutu Anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego, specjalistką od języka staroangielskiego i autorką przekładów średniowiecznych poematów. Rozmawiamy o cyklu elegijnych wierszy Pieśni szarej godziny, które Monika Opalińska opublikowała w 2013 roku nakładem Wydawnictw Uniwersytetu Warszawskiego. 

 

Oto sam pieśń prawdziwą zaśpiewam, o drogach mych opowiem, jak w dniach ciężkiej próby nielekkie niosłem brzemię. Poznałem smak goryczy i niepokój serca, w łodzi odkryłem miarę rozpaczy i smutku.

("Żeglarz", 1-5)

Wiersze pochodzą z tzw. Kodeksu z Exeter: bezcennego zabytku piśmiennictwa wpisanego przez UNESCO na listę najważniejszych dóbr kulturowych ludzkości.

Te ponadtysiącletnie teksty są osadzone w świecie, który językowo i kulturowo wydaje się odległy od współczesności. Jednak ze średniowiecznymi Anglami i Sasami łączy nas niespodziewanie wiele.

Rozmowa dotyczyła języka i kultury Anglii sprzed podboju normańskiego (1066): staroangielskiej poetyki, współistnienia elementów pogańskich i chrześcijańskich w tekstach z epoki, realiów życia w średniowieczu, ale też pracy nad przekładem naukowym oraz warunków umowy z wydawnictwem.  

Wywiad przeprowadził 21 maja 2019 roku Piotr Szymczak.

Na ilustracji (Wikimedia Commons) zapinka z pochówku w Sutton Hoo, gdzie w zakopanym okręcie złożono szczątki możnowładcy z VII w. (przypuszczalnie Raedwalda, króla Anglów).

30. Piotr Sommer o tomiku “O krok od nich. Przekłady z poetów amerykańskich”.

30. Piotr Sommer o tomiku “O krok od nich. Przekłady z poetów amerykańskich”.

May 20, 2019
 
7 grudnia 2018 roku w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie odbyło się spotkanie poświęcone nowemu, poszerzonemu wydaniu książki Piotra Sommera O krok od nich. Przekłady z poetów amerykańskich.
 
Tomik zawiera obszerny wybór wierszy każdego poetów (wśród nich: Charles Reznikoff, e.e. cummings, John Berryman, Robert Lowell, Allen Ginsberg, John Cage, Frank O'Hara, John Ashbery, Kenneth Koch, a także nieobecni w pierwszym wydaniu: William Carlos Williams, David Schubert i James Schuyler), a także reprodukcje obrazów Jane Freilicher oraz posłowie tłumacza i autora wyboru, Piotra Sommera.
 
Spotkanie zorganizowało nagrodzone Lwem Hieronima wydawnictwo Karakter, a poprowadził je dr Mikołaj Wiśniewski (literaturoznawca, anglista, filozof, autor monografii Nowy Jork i okolice poświęconej twórczości Jamesa Schuylera).
 
Za książkę O krok od nich: Przekłady z poetów amerykańskich autorstwa Piotra Sommera w opracowaniu graficznym Przemysława Dębowskiego Wydawnictwo Karakter zostało nagrodzone w ogólnopolskim konkursie edytorskim na Najlepszą Książkę Roku: "Pióro Fredry" 2018. Nagrodę przyznaje się za wartości literackie i edukacyjne, a także wysoki poziom edytorski oraz typograficzno-artystyczny.
29. Rola redaktora w procesie powstawania książki

29. Rola redaktora w procesie powstawania książki

May 13, 2019

Czym się zajmuje redaktorka/redaktor? Jaki ma wpływ na ostateczny kształt książki? Czy w Polsce ktoś inwestuje jeszcze w dobrą redakcję tekstu? Czym różni się praca nad przekładem od pracy z autorem czy autorką? Na ile środowisko redaktorów podobne jest do środowiska tłumaczy, a pod jakimi względami się różni? Na te i wiele innych pytań odpowiadali uczestnicy panelu organizowanego w ramach Warszawskiego Weekendu Księgarń Kameralnych 2019.

Zaproszonymi gośćmi byli: Krystyna Bratkowska (z wydawnictwa Nisza), Julianna Jonek (Dowody na Istnienie) i Filip Modrzejewski (Wydawnictwo W.A.B.), a rozmowę prowadził Piotr Kieżun (Kultura Liberalna).

Panel odbył się 28 kwietnia 2019 roku w Faktycznym Domu Kultury w Warszawie.

28. Sefer ha-Bahir w polskim przekładzie: Bohdan Kos, Jan Doktór, Wojciech Brojer

28. Sefer ha-Bahir w polskim przekładzie: Bohdan Kos, Jan Doktór, Wojciech Brojer

May 6, 2019
W średniowiecznej Europie miało miejsce tajemnicze zjawisko: na przełomie XII i XIII w. żydowskie tradycje ezoteryczne — dotąd przekazywane wyłącznie ustnie i strzeżone przed niepowołanymi uszami — z jakichś powodów zaczęto spisywać w formie traktatów. Ta tradycja poszukiwań ukrytej natury rzeczywistości, zwana dzisiaj "kabałą", wpłynęła silnie na myśl europejską (poprzez ezoteryzm renesansowy, którego ojcem był piętnastowieczny myśliciel i poliglota, Giovanni Pico della Mirandola), a także polską (poprzez wpływ frankistów na romantyzm polski).
 
Jednym z ważniejszych dzieł kabalistycznych jest traktat ספר הבהיר (Sefer ha-Bahir). We wczesnej formie ukazuje szereg koncepcji kabalistycznych, które później były rozwijane przez innych autorów. Jednak zarazem przedstawia on ogromne trudności w tłumaczeniu, począwszy od samego tytułu. 
 
25 stycznia 2019 roku w Galerii Tłumaczy u Gwidona Zlatkesa odbyło się spotkanie z Bohdanem Kosem, Janem Doktórem i Wojciechem Brojerem, pionierami współczesnego przekładu dzieł żydowskiej ezoteryki na język polski, poświęcone ich najnowszemu dokonaniu: tłumaczeniu traktatu Sefer ha-Bahir na język polski.
 
00:15 Bohdan Kos: wprowadzenie
02:29 Jan Doktór o historii, pochodzeniu i kontekście historycznym Sefer ha-Bahir
11:54 Wojciech Brojer o problemie z tłumaczeniem tytułu
29:42 Bohdan Kos o innych problemach tłumaczeniowych napotkanych w traktacie
 
Pytania od publiczności:
45:11 Dorota Konowrocka-Sawa pyta o perspektywę przyjętą w tłumaczeniu
48:53 Gwido Zlatkes pyta o sens tłumaczenia traktatu na język polski
54:41 Piotr Szymczak pyta o kabalistyczne praktyki ekstatyczne
56:19 Gwido dopytuje o autorstwo traktatu...
58:31 … oraz o stan badań naukowych nad Sefer ha-Bahir
64:23 Dorota pyta o praktyczną stronę współpracy zespołowej
 
---
Grafika wykorzystuje zdjęcie autorstwa Maite Elorza (Flickr, CC licence)